ആത്മഹത്യയുടെ മനഃശാസ്ത്രം: എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ ജീവിതം വേണ്ടെന്ന് വെക്കുന്നു?
ലോകമെമ്പാടും പ്രതിവർഷം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് സ്വയം ജീവനൊടുക്കുന്നത്. ആത്മഹത്യ എന്നത് പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരു തീരുമാനമല്ല, മറിച്ച് ദീർഘനാളത്തെ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളുടെയും നിസ്സഹായാവസ്ഥയുടെയും അവസാനത്തെ പ്രതിഫലനമാണ്. മരിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തേക്കാൾ ഉപരിയായി, അനുഭവിക്കുന്ന അസഹനീയമായ മാനസിക വേദനയിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാനുള്ള ഒരു വഴിയായാണ് പലരും ഇതിനെ കാണുന്നത്.
മാനസികവേദനയും ‘സൈക്കാഷെ’ (Psychache)
പ്രശസ്ത മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്വിൻ ഷെൻമാൻ ആത്മഹത്യയ്ക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണമായി പറയുന്നത് ‘സൈക്കാഷെ’ അഥവാ സഹിക്കാനാവാത്ത മാനസിക വേദനയെയാണ്. ഒരാളുടെ അടിസ്ഥാനപരമായ മാനസിക ആവശ്യങ്ങൾ (സ്നേഹം, അംഗീകാരം, സുരക്ഷ) നിരന്തരം നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ വേദന, ശാരീരിക വേദനയേക്കാൾ കഠിനമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഈ വേദനയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ മരണം മാത്രമാണ് ഏക പോംവഴി എന്ന് മസ്തിഷ്കം തെറ്റായി ചിന്തിക്കുന്നു.
ആത്മഹത്യാ ചിന്തകളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ
ആത്മഹത്യയ്ക്ക് പിന്നിൽ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, മനഃശാസ്ത്രപരമായ ഘടകങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്.
വിഷാദരോഗവും മറ്റ് മാനസികാവസ്ഥകളും
ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നവരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള മാനസിക വിഷമതകൾ അനുഭവിക്കുന്നവരാണ്.
-
വിഷാദം (Depression): കടുത്ത നിരാശയും ജീവിതത്തോട് താല്പര്യമില്ലായ്മയും ഉണ്ടാക്കുന്ന അവസ്ഥ.
-
ബോധപരമായ സങ്കോചം (Cognitive Constriction): ഈ അവസ്ഥയിൽ ഒരാൾക്ക് പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനുള്ള മറ്റ് വഴികൾ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. “ഒന്നുകിൽ ജീവിതം പഴയതുപോലെയാവണം, അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കണം” എന്ന രീതിയിലുള്ള കടുത്ത നിലപാടുകളിൽ അവർ അകപ്പെടുന്നു.
നിസ്സഹായാവസ്ഥയും പ്രത്യാശയില്ലായ്മയും (Hopelessness)
ഭാവിയെക്കുറിച്ച് യാതൊരു പ്രതീക്ഷയും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ ആത്മഹത്യയുടെ പ്രധാന മുന്നോടിയാണ്. “ഇനി ഒന്നും ശരിയാവില്ല”, “ഞാൻ ആർക്കും വേണ്ടാത്തവനാണ്” എന്നൊക്കെയുള്ള ചിന്തകൾ ആത്മഹത്യാ പ്രവണത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
കൊല്ലം സന്ദേശകാവ്യങ്ങളിലൂടെ; സാഹിത്യത്തിലെ പൗരാണിക ചരിത്രം,കവികൾ പാടിയ ആ പഴയ നഗരം!
മുന്നറിയിപ്പ് ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാം
ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നവർ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി ചില സൂചനകൾ നൽകാറുണ്ട്. ഇവ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിച്ചാൽ പല ജീവനുകളും രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.
-
സംസാരത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ: “എല്ലാം അവസാനിക്കാൻ പോകുന്നു”, “ഞാൻ പോയാൽ ആർക്കും ഒരു വിഷമവും ഉണ്ടാവില്ല” തുടങ്ങിയ സംസാരങ്ങൾ.
-
സാമൂഹികമായ ഉൾവലിയൽ: സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നും ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നും അകന്ന് ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുക.
-
പെരുമാറ്റത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ: പ്രിയപ്പെട്ട വസ്തുക്കൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുക, വിടവാങ്ങൽ കത്തുകൾ എഴുതുക, അമിതമായ ദേഷ്യം അല്ലെങ്കിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ശാന്തത.
പ്രതിരോധവും സഹായവും
ആത്മഹത്യ തടയാൻ നമുക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും സാധിക്കും. കേൾക്കാൻ ഒരാളുണ്ടാവുക എന്നത് വലിയൊരു ആശ്വാസമാണ്.
കേൾക്കാൻ തയ്യാറാവുക (Active Listening)
ഒരാൾ തന്റെ സങ്കടം പറയുമ്പോൾ അവരെ ഉപദേശിക്കാനോ കുറ്റപ്പെടുത്താനോ ശ്രമിക്കാതെ ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുക. “നീ ഒറ്റയ്ക്കല്ല, ഞാനുണ്ട് കൂടെ” എന്ന ഉറപ്പ് നൽകുക.
പ്രൊഫഷണൽ സഹായം
മാനസിക സമ്മർദ്ദം അനുഭവിക്കുന്നവർ ഉടൻ തന്നെ സൈക്കോളജിസ്റ്റിന്റെയോ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെയോ സഹായം തേടണം. കൗൺസിലിംഗും മരുന്നുകളും വഴി ആത്മഹത്യാ ചിന്തകളെ മറികടക്കാൻ സാധിക്കും.
എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ ജീവിതം വെടിയുന്നു?
ആത്മഹത്യ ഒരു ശാശ്വതമായ പ്രശ്നത്തിന് നൽകുന്ന താൽക്കാലികമായ പരിഹാരമല്ല, മറിച്ച് അതൊരു വലിയ നഷ്ടമാണ്. മാനസികാരോഗ്യം ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തോളം തന്നെ പ്രധാനമാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയണം. ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്നവർക്ക് താങ്ങാവാനും അവരെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാനും നമുക്ക് സാധിക്കണം. ജീവിതം മനോഹരമാണ്, അത് പോരാടി ജയിക്കാനുള്ളതാണ്.
