കൊല്ലം നഗരത്തിന്റെ കാവലാൾ; ചരിത്രമുറങ്ങുന്ന പണ്ടകശാല ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം

കൊല്ലം പണ്ടകശാല ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം: ചരിത്രവും പ്രാധാന്യവും

കൊല്ലം നഗരത്തിലെ ചിന്നക്കടയ്ക്ക് സമീപമുള്ള പണ്ടകശാല എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ പുരാതന ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പണ്ട് കാലത്ത് വ്യാപാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സാധനങ്ങൾ സംഭരിച്ചിരുന്ന ‘പണ്ടകശാലകൾ’ (Warehouses) ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടമായതിനാലാണ് ഈ പ്രദേശത്തിന് പണ്ടകശാല എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. കച്ചവടക്കാർ തങ്ങളുടെ വ്യാപാരം വിഘ്നങ്ങളില്ലാതെ നടക്കാൻ ഗണപതി ഭഗവാനെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലത്തിന്റെ അടയാളം കൂടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ

ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ വലമ്പിരി ഗണപതിയാണ് എന്നത് ഒരു സവിശേഷതയാണ്. തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നവനും ഐശ്വര്യം നൽകുന്നവനുമായ വിഘ്നേശ്വരൻ ഇവിടെ ഭക്തർക്ക് അഭയമേകുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയും നിർമ്മാണ ശൈലിയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. തിങ്ങിനിറഞ്ഞ നഗരത്തിനിടയിലും ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷം പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം കൊല്ലത്തെ തമിഴ്-കേരള സംസ്‌കാരങ്ങളുടെ സംഗമവേദി കൂടിയാണ്.

കരുനാഗപ്പള്ളി ഇടക്കുളങ്ങര ഇൻഡസ്ട്രിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് പ്രതിസന്ധിയിൽ; വികസന സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് എപ്പോൾ ചിറക് മുളയ്ക്കും?

പ്രധാന വിശേഷങ്ങളും ഉത്സവങ്ങളും

പണ്ടകശാല ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഘോഷം വിനായക ചതുർത്ഥിയാണ്. ചിങ്ങമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചതുർത്ഥി നാളിൽ നടക്കുന്ന ഈ മഹോത്സവം കൊല്ലം നഗരത്തിന് തന്നെ വലിയൊരു ആഘോഷമാണ്.

വിനായക ചതുർത്ഥി ആഘോഷം

വിനായക ചതുർത്ഥി ദിനത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിപുലമായ പൂജകളും അഭിഷേകങ്ങളും നടക്കുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് നാളികേരങ്ങൾ ഉടയ്ക്കുന്ന വഴിപാട് ഇവിടുത്തെ ഒരു പ്രധാന വിശേഷമാണ്. ഭക്തർ തങ്ങളുടെ വിഘ്നങ്ങൾ നീങ്ങാനായി ‘ചിതറി അടിക്കൽ’ വഴിപാട് നടത്തുന്നു. അന്ന് വൈകുന്നേരം നടക്കുന്ന ഗംഭീരമായ ഘോഷയാത്രയിൽ ഗണപതി വിഗ്രഹങ്ങൾ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തി അഷ്ടമുടി കായലിൽ നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങ് കാണാൻ വലിയ ജനതിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.

മണ്ഡല പൂജയും മറ്റ് വിശേഷങ്ങളും

വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ മണ്ഡലകാലം ഇവിടെ വളരെ ഭക്തിനിർഭരമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ദിവസവും പ്രത്യേക പൂജകളും അന്നദാനവും നടക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ, എല്ലാ മാസവും വരുന്ന സങ്കഷ്ടി ചതുർത്ഥി നാളിൽ ഭക്തർ വ്രതമെടുത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. വിഘ്നേശ്വരന് പ്രിയപ്പെട്ട മോദകം, അപ്പം, അട എന്നിവയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ.

കരുനാഗപ്പള്ളിയിലെ കക്കാ നീറ്റൽ വ്യവസായം നിലച്ചു; പട്ടിണിയിലായി നൂറുകണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾ

ഭക്തർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ

വിവാഹതടസ്സം മാറുന്നതിനും, വിദ്യാലാഭത്തിനും, പുതിയ സംരംഭങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിനും പണ്ടകശാല ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് പോലും ആളുകൾ എത്താറുണ്ട്.

• തടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങാൻ: പുതിയ ബിസിനസ്സുകളോ ഗൃഹനിർമ്മാണമോ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് ഇവിടുത്തെ ഭഗവാനെ വണങ്ങുന്നത് കൊല്ലത്തെ വ്യാപാരികളുടെയും നാട്ടുകാരുടെയും ഒരു പതിവാണ്.

• വാഹന പൂജ: പുതിയ വാഹനങ്ങൾ വാങ്ങുമ്പോൾ പണ്ടകശാല ഗണപതി കോവിലിൽ എത്തിച്ച് പൂജിക്കുന്നത് ഐശ്വര്യപ്രദമാണെന്ന് വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നു.

പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രം കൊല്ലത്തെ ആദ്യത്തേതാണോ?

കൊല്ലം നഗരഹൃദയത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രം നിസംശയം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ “ആദ്യത്തെ ക്ഷേത്രം” എന്ന വിശേഷണം വരാൻ പ്രധാനമായും രണ്ട് കാരണങ്ങളാണുള്ളത്:

1. വാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ആദ്യ പ്രതിഷ്ഠ

കൊല്ലം ഒരു പ്രധാന തുറമുഖ നഗരമായിരുന്ന കാലത്ത്, തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും മറ്റും വന്ന വ്യാപാരികൾ അവരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും തടസ്സമില്ലാത്ത വ്യാപാരത്തിനുമായി ആരാധിച്ചിരുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഇത്. നഗരത്തിലെ പ്രധാന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായ പണ്ടകശാലയിൽ (Warehouse area) സ്ഥാപിതമായ ആദ്യത്തെ ആരാധനാലയം എന്ന നിലയിൽ ഇതിന് ചരിത്രപരമായ മുൻഗണനയുണ്ട്.

2. നഗരസംസ്കാരത്തിലെ പ്രാധാന്യം

കൊല്ലം നഗരം വികസിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടത്തിൽ, ചിന്നക്കടയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും കേന്ദ്രീകരിച്ച് നടന്ന പ്രധാന ആത്മീയ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം ഈ ക്ഷേത്രത്തെ മുൻനിർത്തിയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നഗരവാസികളുടെ ബോധമണ്ഡലത്തിൽ കൊല്ലത്തെ ഏറ്റവും പഴയ ഗണപതി കോവിൽ പണ്ടകശാല തന്നെയാണ്.

പുറ്റിംഗൽ വെടിക്കെട്ട് ദുരന്തം: വിചാരണ നടപടികൾ ഊർജ്ജിതം; കേസ് മെയ് രണ്ടിലേക്ക് മാറ്റി

ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം

പണ്ടകശാല ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്ന ചില പ്രധാന പോയിന്റുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

വൈദേശിക ബന്ധവും കച്ചവടവും

• പുരാതന കാലത്ത് ചരക്കുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പണ്ടകശാലകൾക്ക് കാവലായി ഭഗവാൻ ഗണപതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം.

• അറബികളും ചൈനക്കാരും പോർച്ചുഗീസുകാരും വ്യാപാരത്തിന് വന്നിരുന്ന കൊല്ലം തുറമുഖവുമായി ഈ ക്ഷേത്ര പരിസരത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.

സാംസ്കാരിക സമന്വയം

• കേരളീയ ആചാരങ്ങളും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണ പാരമ്പര്യങ്ങളും ഒരുപോലെ പിന്തുടരുന്ന ക്ഷേത്രമാണിത്.

• കൊല്ലത്തെ മറ്റ് പല ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന് കൊട്ടാരക്കര പോലുള്ളവ ജില്ലയിൽ പ്രശസ്തമാണെങ്കിലും) നഗരപരിധിക്കുള്ളിൽ ഭക്തർക്ക് ആദ്യം ഓർമ്മ വരുന്നത് പണ്ടകശാലയിലെ ഭഗവാനെയാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ – ചുരുക്കത്തിൽ

ചുരുക്കത്തിൽ, രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചരിത്രമനുസരിച്ച് കൊല്ലം നഗരത്തിലെ ഗണപതി ആരാധനയുടെ ആസ്ഥാനമായി പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തെ കണക്കാക്കാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നഗരത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഗണപതി ക്ഷേത്രം എന്ന വിശേഷണം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഏറെ അനുയോജ്യമാണ്.

പണ്ടകശാല ഗണപതിയുടെ വിനായക ചതുർത്ഥി ഘോഷയാത്രയാണ് കൊല്ലം നഗരത്തിൽ ഇന്നും ഏറ്റവും വലിയ ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ നടക്കുന്നത് എന്നതും ഈ “ആദ്യ” സ്ഥാനത്തിന് അടിവരയിടുന്നു.

അപൂർവ്വവും താന്ത്രികവുമായ പ്രത്യേകത

സാധാരണയായി ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉപദേവതയായോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലിലോ ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ പണ്ടകശാലയിൽ ഒരേ ശ്രീകോവിലിൽ തന്നെ ഗണപതിയും ശിവനും തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ കുടികൊള്ളുന്നു എന്നത് അതീവ അപൂർവ്വവും താന്ത്രികമായ പ്രത്യേകതയുള്ളതുമാണ്.

ഒരേ ശ്രീകോവിലിലെ ശിവ-ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ

പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒരേ പീഠത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ തൊട്ടടുത്തായോ ശിവനും ഗണപതിയും വാഴുന്നു. ഇതിനെ ‘ശിവ-ഗണപതി’ ഭാവം എന്നാണ് വിശ്വാസികൾ വിളിക്കുന്നത്. പിതാവായ പരമശിവനും പുത്രനായ ഗണപതിയും ഒരേ ഭവനത്തിൽ (ശ്രീകോവിൽ) ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാൻ തന്നെ ഭക്തർക്ക് വലിയൊരു പുണ്യമാണ്.

ഐതിഹ്യവും സവിശേഷതയും

ഈ പ്രതിഷ്ഠാ രീതിക്ക് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും രണ്ട് വശങ്ങളുണ്ട്:

1. കുടുംബനാഥന്റെ സാന്നിധ്യം: ഗണപതി വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ, ശിവൻ സകലതിനും ആധാരമായ ശക്തിയാണ്. ഒരു കച്ചവട കേന്ദ്രമായിരുന്ന പണ്ടകശാലയിൽ, ഏത് ശുഭകാര്യത്തിനും ഗണപതിയെ വണങ്ങുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ ആദിശക്തിയായ ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം കൂടി ലഭിക്കാനാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ എന്നാണ് വിശ്വാസം.

2. താന്ത്രിക വിധി: ഗണപതിയുടെ വിഗ്രഹം ശിവന്റെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നതായോ അല്ലെങ്കിൽ ശിവന്റെ സാമീപ്യത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതായോ സങ്കല്പിച്ച് പൂജ നടത്തുന്ന രീതിയാണിത്. ഇത് കുടുംബ ഭദ്രതയ്ക്കും ഐശ്വര്യത്തിനും ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് ഇത് അപൂർവ്വമാകുന്നു?

കേരളത്തിലെ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മിക്കവാറും ഓരോ ദേവനും പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലുകളാണ് ഉണ്ടാവുക. എന്നാൽ ഇവിടെ പിതാവും പുത്രനും ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നത് ചില പ്രത്യേക ആത്മീയ സത്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു:

• ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകം: കുടുംബ ബന്ധങ്ങളിലെ ദൃഢതയെയും സ്നേഹത്തെയും ഈ പ്രതിഷ്ഠ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു.

• തമിഴ്-കേരള സമന്വയം: പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തിലെ തമിഴ് പാരമ്പര്യത്തിൽ ശിവ-ഗണപതി സങ്കല്പത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിലെ പല പുരാതന കോവിലുകളിലും ഇത്തരം സംയുക്ത ആരാധനാരീതികൾ കാണാൻ സാധിക്കും.

ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം

ഈ ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിൽ വന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ ഇരട്ടി ഫലം ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

• ശിവന്: ആയുരാരോഗ്യത്തിനും മോക്ഷത്തിനും വേണ്ടി.

• ഗണപതിക്ക്: കാര്യസിദ്ധിക്കും തടസ്സങ്ങൾ മാറുന്നതിനും വേണ്ടി.

ഒരേ സമയം രണ്ട് ദേവന്മാരെയും ദർശിക്കാൻ കഴിയുന്നത് കൊണ്ട് തന്നെ, ഭക്തർ ഇതിനെ “ശിവശക്തി ഗണപതി” ചൈതന്യമായി കാണുന്നു.

പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിലാലിഖിതങ്ങൾ

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തികളിലും തറയിലുമായി ചില പുരാതന ശിലാലിഖിതങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പ്രധാനമായും വട്ടെഴുത്ത് (Vatteluttu), പഴയ തമിഴ് ലിപികൾ എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്.

ലിഖിതങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കം

ചരിത്രകാരന്മാരുടെ നിരീക്ഷണപ്രകാരം ഈ ലിഖിതങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്:

• ദാനങ്ങൾ: ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭൂമിയോ വിളക്കുകളോ മറ്റ് വസ്തുക്കളോ ദാനം ചെയ്ത പ്രമുഖ വ്യക്തികളെയും വ്യാപാരികളെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ.

• വാണിജ്യ കരാറുകൾ: പണ്ടകശാല ഒരു വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നതിനാൽ, അക്കാലത്തെ വ്യാപാര സംഘങ്ങൾ (Trade Guilds) തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ തീരുമാനങ്ങൾക്കും കരാറുകൾക്കും സാക്ഷിയായി ക്ഷേത്രലിഖിതങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

• കാലഗണന: കൊല്ലവർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സൂചനകളും ഈ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

ഈ ലിഖിതങ്ങളുടെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യം

കൊല്ലം നഗരം ഒരു പുരാതന തുറമുഖ നഗരമായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവുകളാണ് ഇത്തരം ലിഖിതങ്ങൾ. പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രം കേവലം ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല, ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകം കൂടിയാണെന്ന് ഇവ ഉറപ്പിക്കുന്നു.

വട്ടെഴുത്ത് ലിപി

കേരളത്തിൽ പണ്ട് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പുരാതന ലിപിയാണ് വട്ടെഴുത്ത്. പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങൾ ഈ ലിപിയിൽ ആയതുകൊണ്ട് തന്നെ, ക്ഷേത്രത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പിക്കാം.

പൈതൃക സംരക്ഷണം

കൊല്ലം നഗരത്തിലെ ആധുനികവൽക്കരണത്തിനിടയിലും ഇത്തരം ലിഖിതങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് ചരിത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും വലിയ സഹായമാണ്. പുരാവസ്തു വകുപ്പും ചരിത്രകാരന്മാരും പലപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ

പണ്ടകശാല ക്ഷേത്രത്തിലെ ഈ ഫലകങ്ങൾ കൊല്ലത്തിന്റെ ആത്മീയ ചരിത്രത്തെയും വ്യാപാര ചരിത്രത്തെയും വിളക്കിച്ചേർക്കുന്ന കണ്ണികളാണ്. തമിഴ്-കേരള ബന്ധവും, കൊല്ലം രാജ്യത്തിന്റെ (വേണാട്) പഴയകാല ഭരണരീതികളും മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ ലിഖിതങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.

N.B പക്ഷേ, ഈ ശിലാ ലിഖിതങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാവാതെ ഇപ്പോൾ കാലഹരണപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലാണ്.

കൊല്ലം നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഭക്തിയും പകരുന്ന പണ്ടകശാല ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, ആത്മീയമായ ഒരു അനുഭവം മാത്രമല്ല, നഗരത്തിന്റെ പൈതൃകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കൂടിയാണ്.

mc